Boekje met indringende verhalen over rouwen tijdens corona

Uit onderzoek van het Erasmus MC, de Hogeschool Rotterdam, het Amsterdam UMC en de Universiteit voor Humanistiek (‘Experiences of end-of-life care during the COVID19-crisis’), onder ruim 700 zorgprofessionals en bijna 400 nabestaanden van mensen die tussen maart en juli 2020 zijn overleden (aan corona of door een andere oorzaak), blijkt dat de medische en verpleegkundige zorg tijdens de pandemie in de meeste gevallen goed kon plaatsvinden, ondanks de uitdagingen. Tegelijkertijd werden de emoties tijdens iemands laatste levensfase beleefd achter mondmaskers en gesloten deuren van huiskamers en zorginstellingen. Als naaste geen afscheid kunnen nemen van je geliefde, als patiënt eenzaam moeten sterven, of als zorgverlener geen arm om iemand heen kunnen slaan: de uitgangspunten zijn verschillend, het leed is gedeeld.

De onderzoekers raakten onder de indruk van alle verhalen: ‘ik herinner me een oudere meneer wiens vrouw is overleden in het verpleeghuis. Jarenlang ging hij dagelijks bij z’n levensmaatje langs om haar te verzorgen en te helpen. Totdat hij plotseling geen toegang meer kreeg tot zijn vrouw. Een maand later was ze dood. Het afscheid was bijzonder traumatisch. Dat een huwelijk, dat bijna je hele leven heeft geduurd, op deze manier afloopt, wens je niemand toe. Hoe meer ervaringen we lazen, hoe meer het besef groeide van de massale omvang van het leed. Op cijfers kunnen we handelen met ons verstand, maar het zijn de persoonlijke verhalen die het hart raken’.

Omdat indringende verhalen niet verloren mogen gaan achter statistische cijfers heeft het projectteam een boekje samengesteld waarin de ervaringen en emoties van nabestaanden en zorgverleners worden beschreven. Download het hier.

Meer verhalen

Verhalen Zes coronamonumenten onthuld in gemeente Kampen

Op zes begraafplaatsen in de gemeente Kampen zijn vanmorgen coronamonumenten onthuld. De gemeente hoopt dat de gedenkplek een plaats van steun mag zijn waar mensen kunnen gedenken en herdenken. Trijntje Sleurink ervaart nog regelmatig de gevolgen van de periode dat ze haar man moest loslaten. "Ik heb hem gelukkig nog wel via de telefoon kunnen spreken destijds, maar ik durfde niet meer bij hem op de kamer te komen toen...

Bekijk
Verhalen Verbondenheidsritueel bij corona uitvaart

Mooi artikel uit Trouw over rouwen in Corona tijd. Katrien Vermeulen (46) verliest haar broer en ze vertelt dat bij de uitvaart een soort verbondenheidsritueel werd uitgevoerd. ‘Ze vormden een hartje met hun handen, of sloegen de armen om zichzelf heen. Dat was mooi en ontroerend.’ Bekijk artikel

Bekijk
Verhalen Verdriet is levends

Wat betekent rouwen, als je als jonge twintiger ineens wees wordt? Journalist en schrijver Gijs van der Sanden schreef daarover het boek De dingen die je vergeet. "Verdriet verandert. Ik ben verdriet gaan zien als iets levends, iets waar je aandacht aan moet geven." Luister hier   

Bekijk
Verhalen Mink wist precies wat hij wilde

De coronacrisis brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Ook voor uitvaartverzorgers. Maximaal 30 personen bij een dienst, alleen telefonisch contact met de uitvaartverzorger, 1,5 meter afstand tussen de gasten. Geen handen schudden, geen dranken en geen nazit. Dit is een greep uit de belangrijkste maatregelen. Op dit moment. Want dit kan morgen of volgende week weer anders zijn. Uitvaartverzorger Rachelle van Kempen vertelt hoe zij omgaat met deze moeilijke en...

Bekijk
Verhalen Dankbaar in deze rare, bizarre, onzekere, maar toch bijzondere corona tijd

Dankbaar in deze rare, bizarre, onzekere, maar toch bijzondere tijd We leven in een bijzondere tijd, waarin zorgverleners laten zien wat ze waard zijn. Voor, tijdens en na corona. Dat aan verdrietige gebeurtenissen ook hele mooie en ontroerende kanten zitten laat het volgende verhaal van een betrokken verzorgende zien. Ze is dankbaar voor alles wat mogelijk is als het nodig is! Lees het verhaal  

Bekijk
Verhalen Deel je ervaringen over rouwen tijdens (en na) corona.

Corona heeft een enorme invloed op de beleving van de dood en van de periode erna. Ook als iemand niet overlijdt door corona. We proberen met het project ‘Rouwen Tijdens Corona’ nabestaanden te ondersteunen door ervaringen en suggesties te verzamelen en te daarna delen. Dat doen we onder andere met een vrij korte enquête. Heb jij ook iemand verloren tijdens corona? Deel dan je ervaringen, zo helpen we elkaar. Klik...

Bekijk
Verhalen Artikel ‘Allemaal alleen, maar samen in onze eenzaamheid’.

Iedereen krijgt in zijn leven te maken met rouw en verlies. Hoewel dat voor iedereen anders is, zijn er toch herkenbare elementen in een rouwproces. Die elementen werden echter verstoord door de coronapandemie. Tamara van Schaik, Marije Brouwer, Hanneke Knibbe en Nico Knibbe publiceerden in het Tijdschrift Geestelijke Verzorging een artikel over welke impact de pandemie had op de ervaren rouwprocessen. Op basis van achttien diepte-interviews met nabestaanden, zorgverleners en...

Bekijk
Verhalen Door corona geen afscheid kunnen nemen

Hoe is het om door corona nooit echt afscheid te kunnen nemen van je geliefde? Deskundigen verwachten dat veel nabestaanden aankloppen bij de gezondheidszorg met langdurige rouwklachten. Luister hier de uitzending 

Bekijk

Rouwen Tijdens Corona is een not-for-profit initiatief, mogelijk gemaakt door ZonMw (als onderdeel van het programma 'Palliantie. Meer dan zorg’) en uitgevoerd door LOCOmotion, Nachtzon Media B.V., prof. dr. Saskia Teunissen (Expertisecentrum Palliatieve Zorg, UMC Utrecht), Ronald Geelen en Uil Uitvaartverzorging.